اگر پنجره هواپیما بشکند چه اتفاقی می افتد؟

اگر به پنجره هواپیما دقت کرده باشید سوراخ ریزی در گوشه آن می بینید! جای نگرانی نیست، در واقع این سوراخ برای حفظ ایمنی مسافران تعبیه شده است. این سوراخ های ریز وظیفه دارند تا بین فشار بیرون و داخل کابین تعادل ایجاد کنند. اگر این سوراخ ها نباشند اختلاف فشار شدید باعث خرد شدن و شکستن پنجره هواپیما می شود.

در حالت عادی بین فشار هوای بیرون و فشار هوای داخل کابین تعادل برقرار می شود. اما اگر اتفاقی بیفتد و پنجره به کل بشکند چه اتفاقی خواهد افتاد؟ مثلا هواپیما دچار سانحه شود یا به فرض شخصی از داخل هواپیما گلوله ای به سمت پنجره شلیک کند! درست است که احتمال این اتفاقات بسیار کم و نادر است، اما به هرحال ذهن که کنجکاو باشد سوالات عجیب و غریبی برایش پیش می آید! پنجره هواپیما در واقع از سه لایه بیرونی، میانی و داخلی تشکیل شده است. این لایه بسیار محکم هستند و به این راحتی ها شکسته نمی شوند. لایه بیرونی محکم ترین لایه است و استحکام بسیار بالایی دارد. در صورتی که به فرض لایه بیرونی شکسته شود، دو لایه دیگر وظیفه محافظت از داخل کابین را بر عهده می گیرند. بنابراین احتمال شکستن پنجره هواپیما آنقدر کم است که لازم نیست نگران این موضوع باشیم. اما باز هم می خواهیم تصور کنیم که اتفاقی هولناک افتاده و باعث شکسته شدن پنجره هواپیما شده. در این صورت چه بلایی سر افراد داخل کابین می افتد؟ مثلا هواپیما در ارتفاع ۱۰۰۰۰ متری در حال پرواز است و ناگهان یکی از پنجره های هواپیما شکسته می شود.


همانطور که گفتیم در ارتفاعات بالا فشار هوا بسیار کم است، به همین دلیل هوا در این ارتفاعات بسیار سرد است و بادهای شدید و سردی در جریان هستند. در آن بالاها همیشه برف و بوران در حال وزیدن است و برودت هوا آنقدر زیاد است که هر چیزی بلافاصله یخ می زند. در صورت شکستن پنجره هواپیما، علاوه بر کمبود اکسیژن، هوای سرد وارد هواپیما می شود و در زمان کوتاهی هوا آنچنان سرد می شود که خطر سرمازدگی مسافران را تهدید می کند. مهمانداران در این مورد آموزش های لازم را می بینند تا در صورت بروز چنین اتفاقی از احتمال آسیب های جدی جلوگیری کنند.

در بالا اشاره کردیم که وقتی شیشه هواپیما شکسته می شود اختلاف فشار داخل کابین و بیرون باعث می شود که هوای داخل کابین به بیرون مکیده شود. متاسفانه باید بگوییم که در موارد حاد این موضوع شامل اشیاء و فرد نگون بختی که با پرداخت پول بیشتر کنار پنجره نشسته نیز می شود! در صورتی که پنجره به طور کامل شکسته شود یا آنکه چندین شیشه با هم شکسته شوند هوای داخل کابین به همراه آنچه در آن نزدیکی قرار دارد مثل یک جارو برقی قوی به بیرون کشیده می شوند. اما سایر افراد که دورتر از آن پنجره قرار دارند به احتمال زیاد سر جایشان باقی خواهند ماند و فقط لازم است که هرچه سریع تر از ماسک اکسیژن استفاده کنند. شاید یکی از دلایلی که مهمانداران این همه روی بستن کمربند تاکید می کنند همین باشد. در صورت شکستن پنجره هواپیما و بروز اتفاقاتی از این دست، کمربند شما را سرجایتان نگه می دارد. در مواردی که هواپیما در ارتفاع بسیار بالایی باشد و فشار هوا بسیار کم باشد ممکن است کاهش فشار هوای داخل کابین منجر به خونریزی از بینی و گوش شود. همانطور که گفتیم در صورت بروز چنین اتفاقی خلبان می بایست به سرعت ارتفاع هواپیما را کم کند تا از اتفاقات ناگوارتر و تلفات بیشتر پیشگیری کند.

حوادث واقعی شکستن پنجره هواپیما:

یکی از این اتفاقات مربوط به پرواز ۵۳۹۰ هواپیمایی بریتیش ایرویز است که در سال ۱۹۹۰ رخ داد. این هواپیما از فرودگاه بیرمنگام به سمت مالاگا اسپانیا در حال حرکت بود. ناگهان پنجره جلوی خلبان به دلیل نصب نادرست از جا کنده شد و خلبان هواپیما را به بیرون کشید! خلبان تا نیمه از پنجره شل و ول هواپیما به بیرون کشیده شده بود و نصف بدنش داخل کابین مانده بود. تصور کنید یک هواپیمای مسافربری با چند صد مسافر در ارتفاع بالا بدون خلبان در هوا معلق مانده است! بله، خیلی وحشتناک است. خوشبختانه این حادثه هولناک تلفاتی نداشت. کمک خلبان به سرعت توانست کنترل هواپیما را به دست بگیرد و با کاهش فشار و اطلاع به برج مراقبت تقاضای کمک کند. از زمان بروز حادثه تا وقتی که هواپیما به سلامت به زمین نشست ۲۰ دقیقه طول کشید و در این مدت خلبان لای پنجره هواپیما گیر کرده بود و نصف بدنش در بیرون هواپیما مانده بود. در عین ناباوری خلبان این پرواز آنقدر خوش شانس بود که زنده ماند! البته دچار جراحاتی مثل سرمازدگی، کبودی و شکستگی دست راست شده بود اما او را سریع به بیمارستان رساندند و مورد درمان قرار گرفت.