ماشين هاي راديوکنترل سوختی و الکتریک

ماشین های رادیو کنترلی که این روز ها طرفداران بسیاری پیدا کرده اند محدودیت سنی زیادی نداشته چراکه در زمان استفاده اپراتور (راننده ماشین آرسی) را از نظر ذهنی چنان درگیر می نماید که پس از اولین دقایق حرکت و اصطلاحا “بازی” با این دست وسایل رادیو کنترلی تجربه و لذت آن از بسیاری تفریحات سالم دیگر پیشی خواهد گرفت و استفاده کننده را مجذوب تنوع حرکتی و قابلیت های استفاده از آن خواهد نمود همچنین قابلت یادگیری و استفاده آسان وجه متمایز کننده از سایر وسایل آرسی می باشد.

ماشین های رادیو کنترلی (ماشین های آرسی) پیشتر و یا در کنار تفکیک و دسته بندی بر اساس شاسی، شکل بدنه، ساختار چرخ، ابعاد و اندازه همچنین کاربری کلی خود همچون آفرود، آنرود، دریفت و یا ماشین های دو منظوره عموما به دو دسته کلی الکتریکی و سوختی تقسیم می شوند.

با گذشت زمـان و گسترده شدن صنعت اتومبيل علاوه بر حمل ونقل و جابجايي, اسـتفاده ازاتومبيـل جنبـه هـاي ديگري نيز پيدا نمود. يکي از بارزترين اين جنبه ها جنبهء تفريحي- ورزشي آن است که امـروزه اين نيز به خوبي نمايان است، تا جايي که مسابقات اتومبيل راني امروزه جـزو جـذاب تـرين و پرطرفدارترين مسابقات ورزشي به شمار مي رود و طرفداران بسياري در سرتاسر دنيا دارد.

جذابيت و زيبايي ماشين تنها در مورد ماشينهاي واقعي که مي توان سوار آنها شد و با سرعت بالا حرکت نمود نيست بلکه ماشينهاي مدل کوچک که فقط جنبهء تفريحي ويا زينتي دارند نيز مورد علاقهء بسياري از مردم است . ايـن گونـه مدل از ماشينها ميتوانند يک ماکت بسـيار کوچـک، يـک مـدل کوچـک اسـباب بـازي بـراي خردسالان، يک ماشين کنترل از راه دور سيمي،يک ماشين کنتـرل از راه دور راديـويي اسـباب بازي و يا يک مدل کنترل از راه دور راديويي حرفه اي باشد.

همانطور که پیش تر اشاره شد ماشین های رادیو کنترل به ۲ گروه سوختی و الکتریکی تقسیم شده که انواع سوختی خود به دو بخش شمع المنت ( نیترو) و شمع جرقه زن ( بنزینی ) تقسیم می شوند.
سوخت موتورهای RC بسته به نوع پیشرانه، بنزین با روغن ( موتورهای ۲ زمانه ) و در انواع دیگر، نیترومتان است. درصد نیترومتان در سوخت نیز با توجه به درجه حرارت و شرایط جوی، از ۵ تا ۴۰ درصد متغیر خواهد بود. در مدل های الکتریکی هم با توجه به نوع موتور ( براش و براش لس ) و کاربرد RC مورد نظر، از انواع مختلف باتری با آمپرهای متفاوت استفاده به عمل می آید.

به طور کلي به ماشينهاي کنتـرل از راه دور راديـويي ، ماشـينهاي RC ميگوينـد، کـه مخفـف کلمه radio control مي باشد، و ما از اين به بعد به آن ماشينهاي راديو کنترل مي گوييم. ايـن ماشينها به دو دستـۀ کلي تقسيم بندي ميشوند:ماشـينهاي اسـباب بـازي TOY و ماشـينهاي تفريحي(hobby )که ماشينهاي حرفه اي هستند. در ابتدا به توضيحاتي در مورد ماشينهاي راديو کنترل اسباب بازي مي پردازيم و سپس به سراغ ماشينهاي راديو کنترل تفريحي حرفه اي مي رويم تا خوانندگان محتـرم نسـبت بـه ايـن دو دسته از ماشينها و تفاوت آنها با يکديگر آشنايي پيدا کنند.

منبع انرژي اين ماشينها،باطري است و اين ماشينها با موتورهاي الکتريکي حرکت مي کنند. ايـن ماشينها براي گروه سني کودکان مناسب است و اغلب داراي قيمت ارزان مي باشند. اين ماشينها داراي لوازم يدکي نيستند و معمولأ فاقد خدمات پس از فروش مي باشند ،به همـين دليل آنها قابل تعميرنبوده و يا تعمير آنها و حتي بعضا جايگزين کردن بـاطري هـاي فرسـوده،با هزينهء بالا و حتي بالاتر از قيمت ماشين،تمام خواهد شد. از ديگر معايب اين ماشينها قدرت و سرعت کم و شاسي و فنربندي ضعيف آنهاسـت.البتـه بعضأ ماشينهاي راديو کنترل اسباب بازي با قدرت و سرعت بالا نيز وجود دارند که قيمت آنها بـالا خواهد بود، ولي باز هم به دليل اسباب بازي بودن فاقد خدمات پس از فروش ويا قابليت تعمير مي باشند.

اکنون نوبت به توضيح در مورد ماشينهاي راديو کنترل حرفه اي(تفريحي)مي رسد. اولين ويژگي ماشينهاي راديو کنترل حرفه اي،سرعت و قدرت بـالاي آنهـا و همچنـين سيسـتم فنربندي و شاسي پيشرفته اين ماشينها مي باشد، ويژگي بارز و مهم ديگر اين ماشـينها قابليـت تعمير و تعويض قطعات ماشين و همچنين تقويت و ارتقاء (grade up )اين ماشينها مـي باشـد. به طوري که کارخانه هاي سازندۀ اين ماشينها،تمامي قطعات اين ماشين هـا (حتـي ريزتـرين قطعات مثل پيچ و مهره) را نيز ساخته و به صورت مجزا در بازار به فروش مي رسانند. اين قطعات ميتواند قطعات اصلي و يا اختياري(option ) که براي ارتقاء ماشين استفاده مي شود باشد.


تقسيم بندي ماشين هاي آرسي بر حسب آماده و يا كيت بودن آنها: ماشينهاي راديو کنترل حرفـه اي بـه دو صـورت در بـازار قابـل فـروش هسـتند؛آماد ۀ حرکـت (Run To Ready:RTR ) و ديگري بصـورت کيـت (kit)ماشـينهاي آمـادۀ حرکـت پـس از خريداري و راه اندازي ماشين قابل استفاده خواهند بود ولي کيت ها در ابتـدا بايـد بـا دقـت و حوصله اسمبل و سر هم بندي شوند و سپس راه اندازي شوند. کيتها،براي افرادي تدارک ديـده شده اند که علاقهء فراوان به مکانيکي دارند و داراي زمان و حوصـلهء کـافي بـراي سـر هـم نمودن اين ماشينها که بعضاُِّ شامل ۴۰۰۰ قطعه مي باشند، است. البته نقشه هـاي ريزتـرين ايـن قطعات به همراه محل سوار شدن آنها به همراه کيت موجود است.

ماشين هاي آرسي الكتريكي با موتور براش: موتور اين ماشين ها همانند ساير الكترو موتور ها از يك سيستم روتور و استاتور تشكيل شده است و در اصطلاح داراي ذغال هستند.اين موتور ها داراي ۲ سيم مثبت و منفي بوده و معمولا داراي قدرت و سرعت بالايي نيستند .به طور عمده اين ماشين ها با باطري نيكل كادميم يا نيكل متال هيدرات با ولتاژ ۲.۷ ولت كار مي كنند.هرچه انرژي باطري بالاتر باشد،مدت زمان بيشتري مي توان از اين باطري استفاده نمود.معمولا انرژي ذخيره شده در اين باطري ها از ۱۲۰۰ ميلي آمپر ساعت تا ۵۰۰۰ ميلي آمپر ساعت بوده و بطور متوسط مي توان با يك باطري كاملا شارژ شده بين ۱۵ تا ۳۰ دقيقه از ماشين استفاده نمود.مدت زمان شارژ براي اين باطري ها با توجه به حجم انرژي باطري و نيز نوع شارژر،بين نيم ساعت تا ۱۰ ساعت متغير مي باشد. ماشين هايي كه داراي موتور براش هستند،معمولا داراي قيمت بالايي نبوده و سرعت نهايي آنها از ۴۰-۴۵ كيلومتر بر ساعت تجاوز نمي كند.

براي كنترل سرعت از طريق سيستم كنترل از راه دور،ماشين هاي الكتريكي داراي يك وسيله الكتريكي ديگر به نام سيستم كنترل سرعت(Control Speed )است.

اين وسيله يك برد الكتريكي است كه با ميزان فرمان گاز از طريق راديو،دور موتور را تنظيم مي كند.ماشين هاي الكتريكي با موتور هاي براش و يا براش لس،با قدرت هاي مختلف داراي سيستم كنترل سرعت با مشخصات مختلف است ولي عملكرد آنها به طور كلي يكسان است.

طبقه بندي ماشين هاي آرسي بر اساس شاسي و فنر بندي اين نوع از ماشين ها :

همانند اتومبيل هاي واقعي ، داراي شاسي هاي مختلفي بوده و كلاس بندي هاي گوناگوني دارند . در كلاس بندي شاسي ها به طور كلي اين ماشين ها به دو كلاس روي جاده ( Road On )و خارج از جاده (Road Off )تقسيم مي شوند . ماشين هاي روي جاده مخصوص حركت بر روي آسفالت بوده و در زمين هاي خاكي و يا داراي ناهمواري ، قابليت حركت ندارند . به علت فاصله كم شاسي با زمين و عرض نسبتاً زياد آنها در مقايسه با طولشان ، اين ماشين ها داراي پايداري بالا در زمين هاي آسفالتي هستند و به هيچ وجه ماشين واژگون نمي گردد و هم چنين قابليت اجراي حركات دريفت (Drift )را دارند كه يكي از زيبا ترين و جذاب ترين جنبه هاي اين نوع از ماشين ها است. ماشين هاي خارج از جاده ، قابليت حركت بر روي هر سطحي را دارند و هم روي آسفالت و هم روي زمين هاي خاكي ، سنگلاخ ، چمن و يا هر سطح ناصاف ديگري مي توانند به خوبي و راحتي حركت كنند . شاسي اين ماشين ها به طور معمول حدود ۵ تا ۱۰ سانتي متر با زمين فاصله دارد و داراي چرخ هاي بزرگ و هم چنين آج دار هستند . به علت بلند بودن شاسي آنها ، اين ماشين ها به نسبت ماشين هاي روي جاده از پايداري كمتري برخوردار بوده و در صورت ترمز و گردش ناگهاني در آسفالت ، ماشين واژگون مي شود . ماشين هاي خارج از جاده به سه دسته كلي باگي ( Buggy،) استاديوم تراك(Truck Stadium )و تراك (Truck )تقسيم مي شوند : باگي ها داراي شاسي هاي پايين تري نسبت به ماشين هاي تراك هستند بنابراين پايداري آنها بيشتر بوده و به دليل وزن نسبتاً پايين ، مناسب براي انجام پرش هاي بلند ( مثلاً ۵ تا ۱۰ متر) مي باشند.

ولي اين ماشين ها در زمين هاي سنگلاخ به علت پايين بودن شاسي آنها ممكن است دچار مشكل شوند . ماشين هاي تراك به طور كلي پايداري كمتري دارند ولي به علت وجود كمك فنري هاي قوي تر ، لاستيك هاي بزرگتر و شاسي هاي بالاتر ، در تمام سطوح حتي سنگلاخ ها به راحتي مي توانند حركت كنند . ماشين هاي استاديوم تراك يا تراگي،از نظر شاسي و فنر بندي و وضعيت پايداري در بين ماشين هاي باگي و تراك قرار دارند. شايان توجه است كه اغلب ماشين هاي راديو كنترل سوختي دو ديفرانسيل بوده و چهار چرخ آنها قابليت حركت دارند(Awd )در شکل هاي زير يک نمونه باگي,استاديوم تراك، تراک و ماشين Onroad نشان داده شده است.

کدامیک از ماشین های RC هزینه نگهداری کمتری دارند؟
در کل، هزینه استهلاک مدل های الکتریکی پایین است، ول طول مدت بازی با RCها محدود بوده و از ۱۰ تا ۴۰ دقیقه، بسته به نوع باتری، تعداد سلول ها و آمپر آنها متغیر است. مدل های الکتریکی، نگهداری ساده تری داشته، تمیز تر و بدون آلودگی صوتی – محیطی بوده و سریع السیر تر هم هستند.

کدام RC برای مسابقه جذاب تر بوده و یا فقط برای تفریح خوب است؟
با هر ۲ نوع الکتریکی و سوختی، به صورت کاملاً مساوی، می توان مسابقه داد و تفریح کرد، به طوری که نمی توان گفت کدامیک جذاب تر است. اما بیشتر RC بازها در ایران مدل های سوختی را ترجیح می دهند، آن هم به دلیل صدای جذاب پیشرانه که بی شباهت به مدل های واقعی نیست!

مشخصات زمین یا فضای تمرین برای RCهای مسابقه ای و آفرود چگونه است؟
زمین تمرین با توجه به کلاس RCها در زمینه های مختلف متفاوت خواهد بود. مثلاً مسابقات RC نمایشی اکروباتیک مختص هلیکوپترها، نیازمند زمین مناسب بوده و در مسابقات دریفت RC از آسفالت دانه ریز و نرم تر و حتی سالن های سرپوشیده ورزشی با کفپوش معمولی می توان استفاده کرد. در مسابقات خاکی و تپه ماهور، زمن از خاک رس نیمه مرطوب با دیواره ای از لوله های پلاستیکی بوده که شامل کلاس های باگی و تراگیی و…. می شود. پیست RC های Crawler یا دو دیفرانسیل با مسیر های سخت نیز مصنوعی طراحی شده یا ۱۰۰ درصد در محیط های طبیعی هستند.

تفاوت سیستم های فنر بندی آفرود و RCها مسابقه ای چیست ؟
سیستم های تعلیق با توجه به کاربرد خود، مدل های گوناگونی دارند و جالب اینجاست که به مدل های واقعی که روی خودروهای امروزی قرار می گیرند، کاملاً شبیه هستند! بیشترین کار روی سیستم فنر بندی نمونه های Crawler و مسابقات سرعت تپه ماهوری داخل پیست باگی و تراگی انجام می شود، زیرا نیاز است با نوع پرش و ضربه پذیری RC هماهنگ گردند.

اصولاً در مورد RCها چقدر مسئله هندلینگ و پایداری ( چسبندگی روی زمین با مانور در هوا ) مد نظر است؟
Rcها در مدل های هوایی کاملا نیاز به تمرکز دارند، چون یک اشتباه موجب نابودی آنها خواهد شد. در نمونه های زمینی هم از تعداد دیفرانسیل گرفته تا نوع تایر، تنظیم فنرها و پیشرانه و کنترل های پیش از شروع مسابقه ( یا بازی )، همه و همه نقش موثر ایفا می کنند. مثلاً تنظیم پیشرانه های سوختی یا الکتریکی، بنابر نیاز استفاده کننده و نوع محل بازی، مهم خواهد بود. برای مثال، ممکن است شما مسیری پر پیچ و خم داشته باشید و لازم ببینید قدرت پیشرانه را بر حسب شتاب اولیه سریع تر و گشتاور بیشتر تنظیم کند. حتی امکان دارد در مواردی نیاز به سرعت بیشتر در مسیر طولانی داشته باشید. در همه مدل ها، قدرت پیشران، حجم سوخت، نیروی باتری، ضریب دنده ها و اندازه چرخ دنده ها نیز قابلیت تغییر دارند. حتی می توان از سوپرشارژ و سیستم های اگزوز حرفه ای، برای افزایش توان پیشرانه کمک گرفت.

کنترل RCها چگونه است؟
بخش مهم و به عبارتی ۵۰ درصد از هر RC، سامانه کنترل آن است که شامل مارک های مختلف با بردهای گوناگون و توانایی انجام آپشن های متفاوتی می شود و تعداد کانال های آنها، قابلیت نصب دستگاه ها و لوازم تزئینی متعدد ( مثل کنترل چراغ و بوق، دود نمایشی و باز و بسته شدن بال ها و چرخ ها در مدل های پرنده) را در RCها ایجاد می کند از مارک های معروف کنترل ها می توان به Futuba اشاره کرد...